วันที่ 3 กันยายน ของทุกปี คือวันเกิดของ “โดราเอมอน”
แต่หากนับตามเรื่องราวของการ์ตูน โดราเอมอนเกิดวันที่ 3 กันยายน 2112 หมายความว่าในปี 2026 หุ่นยนต์แมวตัวนี้ยังเหลือเวลาอีก 86 ปี กว่าจะถือกำเนิดขึ้นจริงตาม Timeline ของเรื่อง
ในทางกลับกัน หากนับในโลกความจริง โดราเอมอนอยู่กับพวกเรามาแล้วมากกว่าครึ่งศตวรรษ
จากตัวละครในการ์ตูนสำหรับเด็ก สู่ Character IP ที่สามารถต่อยอดเป็นหนังสือ การ์ตูนโทรทัศน์ ภาพยนตร์ สินค้าแฟชั่น ของสะสม ร้านค้า คาเฟ่ Event และธุรกิจ Licensing ในหลายประเทศทั่วโลก
ทำให้เห็นว่า โดราเอมอนถือเป็น Character ที่แข็งแรง ที่สามารถสร้างรายนอกเหนือจากคอนเทนต์หลัก ผ่านความผูกพันของตัวละคร สู่ธุรกิจใหม่ได้อย่างต่อเนื่องผ่าน IP
สำหรับจุดเริ่มต้นของโดราเอมอน เกิดจากการ์ตูนในปี 1970 โดย Fujiko F. Fujio ที่เริ่มตีพิมพ์ในนิตยสารสำหรับเด็กของ Shogakukan ที่สามารถสร้างยอดขาย ชุดหลักจำนวน 45 เล่ม มียอดจำหน่ายสะสมมากกว่า 100 ล้านเล่ม ก่อนจะถูกต่อยอดไปสู่สื่อประเภทอื่นอย่างต่อเนื่อง
หลังจากนั้นความนิยมของโดราเอมอนไม่ได้หยุดอยู่บนหน้ากระดาษ เพราะในปี 1979 ได้ถูกนำมาพัฒนาเป็นการ์ตูนโทรทัศน์ และเป็นจุดสำคัญที่ทำให้โดราเอมอนเริ่มขยายจากตัวละครใน Content ไปสู่ธุรกิจ Character Licensing อย่างเป็นระบบผ่านบริษัท ShoPro หรือ Shogakukan-Shueisha Productions Co., Ltd ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของสำนักพิมพ์ Shogakukan
ในปี 1980 โดราเอมอนได้ถูกต่อยอดเป็นภาพยนตร์เรื่องแรก Doraemon: Nobita’s Dinosaur และพัฒนาเป็นภาพยนตร์ต่อเนื่องมาอีกหลายทศวรรษ
นอกเหนือจากนี้โดราเอมอนยังพาตัวเองสู่วงการ Character Licensing ซึ่งเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่นำไปต่อยอดบนสินค้าและธุรกิจประเภทอื่นได้
ปัจจุบัน ShoPro มีหน่วยงาน Doraemon Business Division ทำหน้าที่บริหาร Licensing สำหรับการผลิตสินค้าและการนำ Character ไปใช้ในกิจกรรมการตลาดทั้งในญี่ปุ่นและต่างประเทศโดยเฉพาะ
ในปี 2014 ข้อมูลจาก VIZ Media พบว่า Doraemon มี ยอดค้าปลีกสินค้าลิขสิทธิ์ทั่วโลก เช่น เสื้อผ้า ของเล่น เครื่องเขียน และสินค้าประเภทต่าง ๆ มากกว่า 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือประมาณ 16,500 ล้านบาท และมีผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ หรือ Licensee มากกว่า 600 รายทั่วโลก
ส่วนในปี 2026 จาก Character Economy Index (CEI) ประเมินว่าโดราเอมอนมี มูลค่าทางเศรษฐกิจต่อปีประมาณ 46,300 ล้านเยน หรือประมาณ 9,700 ล้านบาท
เนื่องจากกลุ่มเป้าหมายของโดราเอมอนไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะเด็ก จากข้อมูล Licensing ของ ShoPro พบว่ากลุ่มเป้าหมายของโดราเอมอน ตั้งแต่เด็กเล็ก นักเรียน นักศึกษา คนวัย 20 ปี ไปจนถึงกลุ่มอายุ 30 ปีขึ้นไป
ซึ่งสิ่งนี้ทำให้ ShoPro ยังเดินหน้าขยาย Character Branding จากสินค้าสำหรับเด็ก ไปสู่ Design Goods และ Apparel สำหรับผู้ใหญ่ รวมถึง Pop-up Event และ Café มากขึ้น
นอกจากนี้โดราเอมอนยังขยายตัวเองไปสู่ป๊อปอัพสโตร์ THE DORAEMON STORE เปิดที่ Shibuya PARCO เมื่อวันที่ 3 กันยายน 2025 เพื่อจำหน่ายสินค้าแฟชั่นและของแต่งบ้าน ภายใต้แนวคิด “Timeless” เช่น เสื้อ กระเป๋า ของแต่งบ้าน และสินค้า Collaboration กับแบรนด์แฟชั่น เช่น การ Collaboration กับแบรนด์แฟชั่นญี่ปุ่น ANREALAGE ที่นำ Doraemon ไปอยู่บนเสื้อ T-Shirt
ตลอดจนยังมี Doraemon Future Department Store และ Doraemon F’s Kitchen ซึ่งช่วยเพิ่ม Touchpoint ระหว่าง Character กับผู้บริโภคออกไปมากกว่าการอ่านหรือดู Content เพียงอย่างเดียว
อย่างไรก็ดีอีกหนึ่ง Asset ที่โดราเอมอนสามารถนำกลับมาใช้ได้ทุกปีคือ วันที่ 3 กันยายน ที่ Marketing Moment ที่เกิดขึ้นในทุกปี ที่เจ้าของ IP สามารถนำกลับมาสร้าง Content, Event และสินค้าใหม่ได้เป็นประจำ
ในปี 2026 Doraemon Future Department Store เปิดตัวสินค้า Doraemon Birthday 2026 โดยเฉพาะ ทั้งตุ๊กตา พวงกุญแจ Pins กระเป๋า โปสต์การ์ด และสินค้าอื่น ๆ เพื่อวางจำหน่ายรับวันเกิด 3 กันยายน
ขณะที่ THE DORAEMON STORE เตรียมวางจำหน่ายสินค้าใหม่ในวันที่ 3 กันยายน 2026 เช่น Key Holder, Mini Pouch และ T-Shirt
นอกจากนี้ยังมีการจัด Doraemon Birthday Special และกิจกรรม Birthday Parade ที่ Roppongi Hills เพื่อสร้างกิจกรรมรอบวันเกิดของ Character อีกด้วย
สำหรับสิ่งที่ทำให้ Doraemon ยังคงมีมูลค่าทางธุรกิจในวันนี้ ไม่ได้เกิดจากการมี Character ที่คนรู้จักเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่เกิดจากการสะสม Character Equity ผ่านผู้บริโภคหลาย Generation
ทั้งที่เจ้าตัวยังไม่เกิดเสียด้วยซ้ำ
อ้างอิง
https://www.ceiindex.com/rankings/overall
https://www.shopro.co.jp/english/
https://www.shogakukan.co.jp/news/118823
https://www.shopro.co.jp/english/license/Doraemon.html
https://dora-world.com/contents/4375
About The Author
