มหาสมุทรหลากสี ที่มีมากกว่า Red Ocean

คำว่า Red Ocean, Blue Ocean, Purple Ocean, White Ocean, Green Ocean, และ Black Ocean เป็นแนวคิดทางธุรกิจและกลยุทธ์การแข่งขันที่ใช้เปรียบเปรย “ลักษณะของตลาด” หรือ “สนามรบทางธุรกิจ” ซึ่งช่วยให้องค์กรมองเห็นว่าตัวเองอยู่ในสถานการณ์แบบไหน และควรใช้แนวทางใดในการเติบโต

และในตลาดการแข่งขันนี้มหาสมุทรแต่ละสี เป็นอย่างไร?

Red Ocean – ตลาดแดงเดือดแห่งการแข่งขัน

“Red Ocean” คือภาพของตลาดที่เต็มไปด้วยคู่แข่ง ที่เปรียบได้กับสีแดงแห่งการนองเลือดจากทุกแบรนด์พยายามแย่งส่วนแบ่งตลาด จากแบรนด์คู่แข่งให้มากที่สุด เนื่องจากสินค้าและบริการที่แข่งขันในนั้นแทบไม่มีความแตกต่างกัน เช่นสินค้าในกลุ่ม FMCG (Fast-Moving Consumer Goods) เป็นต้น

สำหรับธุรกิจ Red Ocean การเติบโตของแบรนด์หนึ่ง หมายถึงการสูญเสียของอีกแบรนด์หนึ่ง ทำให้กลยุทธ์ในตลาดนี้จะเน้นการทำให้ตนเองเหนือกว่า คู่แข่ง ในการดึงดูดเม็ดเงินจากลูกค้า

เช่น

-การลดต้นทุน

-การเพิ่มประสิทธิภาพ

-การทำโปรโมชั่น หรือสงครามราคา

Blue Ocean – ตลาดใหม่ไร้คู่แข่ง

Blue Ocean ถือเป็นมหาสมุทรที่อยู่ตรงข้ามกับ Red Ocean โดยสิ้นเชิง เพราะ Blue Ocean คือมหาสมุทรสีครามที่กว้างใหญ่และไม่มีคู่แข่ง จากธุรกิจ, นวัตกรรม หรือการสร้าง คุณค่าใหม่ (Value Innovation)ให้ผู้บริโภครู้สึกว่า สินค้านี้ไม่มีใครเหมือน หรือไม่เคยมีมาก่อน

เช่น iPhone รุ่นแรกที่ Apple ส่งเข้าทำตลาดเมื่อปี 2007 เปลี่ยนโทรศัพท์ให้กลายเป็นสมาร์ทโฟนจอสัมผัสในรูปแบบ Multi-Touch

Cirque du Soleil ที่สร้างการแสดงกายกรรมรูปแบบใหม่ที่ผสมผสานศิลปะและละครเวที, Airbnb ที่ใช้โมเดลการเช่าที่พักจากบ้านส่วนตัว เป็นต้น

Purple Ocean –การแข่งขันเชิงสร้างสรรค์

Purple Ocean ถือเป็นมหาสมุทรที่ผสมผสานระหว่าง Red Ocean และ Blue Ocean เข้าด้วยกัน เพราะมหาสมุทรสีม่วงเกิดจากการสร้างคุณค่าใหม่ที่คู่แข่งไม่มีในตลาดที่มีการแข่งขันกันสูง

White Ocean –ธุรกิจแห่งจิตสำนึกและความยั่งยืน

เมื่อโลกธุรกิจเริ่มตั้งคำถามว่า “การเติบโตต้องแลกกับอะไร” White Ocean จึงเกิดขึ้นเพื่อสะท้อนแนวคิดของ การเติบโตอย่างยั่งยืนร่วมกัน

แนวคิดของธุรกิจใน White Ocean มองว่า การแข่งขันไม่จำเป็นต้องทำร้ายกันแต่สามารถร่วมสร้างคุณค่าที่ดีต่อผู้คน สังคม และสิ่งแวดล้อม

ผ่านจุดเด่นคือการทำธุรกิจบนพื้นฐานของ จริยธรรมและจิตสำนึกทางสังคม

ตัวอย่าง เช่น

TOMS Shoes ที่ขายรองเท้าหนึ่งคู่เพื่อบริจาคอีกหนึ่งคู่ เพื่อให้ลูกค้ามีส่วนร่วมในการทำความดี ทำให้พวกเขารู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของสังคม เป็นต้น

Green Ocean – มหาสมุทรสีเขียวเพื่อโลก

Green Ocean เป็นแนวคิดที่เน้นสร้างตลาดผ่านประเด็น “สิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน” ผ่านการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า เลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และลดมลพิษในทุกขั้นตอน เพื่อสร้างธุรกิจให้เติบโตไปพร้อมๆ กับการรักษ์โลก

ธุรกิจในกลุ่มนี้ขับเคลื่อนด้วย Eco-Innovation ตั้งแต่พลังงานสะอาด การรีไซเคิล ไปจนถึงโมเดลธุรกิจ Zero Waste เป็นต้น

Black Ocean – ด้านมืดแห่งการแข่งขัน

ในอีกฟากหนึ่งของมหาสมุทร คือ “Black Ocean”แนวคิดนี้พูดถึงการ แข่งขันเชิงลับ หรือ “ด้านมืด” ของกลยุทธ์ตลาดที่ใช้ ข้อมูล จิตวิทยา หรืออิทธิพลทางสื่อเพื่อเอาชนะคู่แข่งอย่างแนบเนียน บางครั้งถึงขั้นบิดเบือน

ลักษณะของ Black Ocean

เช่น

-การปล่อยข่าวลือทำลายภาพลักษณ์คู่แข่ง

-การใช้ Influencer หรือสื่อเงาโจมตีเชิงจิตวิทยา

-หรือการควบคุมกระแสผ่านอัลกอริทึมในโลกออนไลน์

จะเห็นได้ว่าเมื่อกลยุทธ์ของการแข่งขันไม่ใช่แค่เรื่องของสีของมหาสมุทร เพราะในยุคที่ทุกตลาดอิ่มตัว การสร้าง “Ocean ของตัวเอง” คือสิ่งจำเป็น และธุรกิจไม่จำเป็นต้องเลือกเพียงสีใดสีหนึ่งแต่สามารถผสมผสานแนวคิดเหล่านี้ให้เหมาะกับจริตของแบรนด์เพื่อการเติบโตอย่างต่อเนื่องบนน่านน้ำขอมหาสมุทรอันหลากสี