ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ผู้บริโภคเริ่มให้ความสำคัญกับปัญหาสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยเฉพาะปัญหาขยะพลาสติกที่เกิดจากการบริโภคสินค้าในชีวิตประจำวัน ทำให้หลายแบรนด์เริ่มปรับเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์เพื่อลดการใช้พลาสติก ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนมาใช้วัสดุรีไซเคิล ลดบรรจุภัณฑ์ที่ไม่จำเป็น หรือเลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น
จากการสำรวจ Thailand Environmental Survey 2026 ของ Marketbuzzz ร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พบว่า 72% ของผู้ตอบแบบสำรวจระบุว่าพร้อมสนับสนุนแบรนด์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มขึ้นจาก 66% ในปี 2568
แต่การให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม ในแง่มุมของการลดใช้พลาสติกมีความย้อนแย้งในตัว เพราะมีผู้บริโภคบางกลุ่มที่ให้ความสำคัญกับการเลือกซื้อสินค้าจากแบรนด์ที่คำนึงถึงกสิ่งแวดล้อม กลับต้องการสินค้ามีพลาสติกห่อหุ้ม จากการมองเห็นว่าสินค้าบางประเภทที่มีพลาสติกหุ้มไว้ก่นเปิดสร้างความรู้สึกว่าสินค้ายังไม่ถูกเปิดใช้งาน เป็นของแท้ และมีความปลอดภัย โดยเฉพาะการซื้อสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์
อ้างอิงจากงานวิจัย “I want 100% recycled packaging, but I want it in a plastic-sealed carton!”: implementing sustainability in an emerging market ในปี 2569 โดยอาจารย์ ดร.สุกฤษฏิ์ วินยเวคิน และผศ.ดร. อลิสรา รุ่งนนทรัตน์ ชรินทร์สาร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ศึกษาพฤติกรรมการตัดสินใจซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์ม E-commerce ของผู้บริโภคไทยรุ่นใหม่ ผ่านการร่วมทดลองเลือกระหว่างสินค้าที่มีคุณสมบัติแตกต่างกัน ทั้งประเภทของร้านค้าที่จำหน่าย บรรจุภัณฑ์ชั้นใน บรรจุภัณฑ์ชั้นนอก และราคา เพื่อวิเคราะห์ว่าปัจจัยใดมีความสำคัญต่อการตัดสินใจซื้อ และผู้บริโภคเต็มใจจ่ายเงินเพิ่มให้กับคุณสมบัติใดบ้าง
ผลการวิจัยพบว่า ผู้บริโภคมีความชื่นชอบบรรจุภัณฑ์ชั้นในที่ผลิตจากพลาสติกรีไซเคิล 100% แต่กลับไม่เต็มใจจ่ายเงินเพิ่มเพื่อให้ได้บรรจุภัณฑ์ชนิดนี้ แต่ในทางกลับกันผู้บริโภคกลับยอมจ่ายเงินเพิ่มให้กับบรรจุภัณฑ์ที่มีซีลพลาสติก เนื่องจากมองว่าซีลพลาสติกเป็นสิ่งที่ช่วยสร้างความมั่นใจว่าสินค้าเป็นของแท้และมีความปลอดภัย แต่เมื่อผู้บริโภคเลือกซื้อสินค้าจาก Official Shop หรือร้านค้าทางการของแบรนด์ กลับมีแนวโน้มเลือกสินค้าที่ไม่มีบรรจุภัณฑ์ชั้นนอกเพิ่มเติมมากขึ้นเนื่องจากความมั่นใจว่าเป็นของแท้
ทำให้เห็นว่าผู้บริโภคบางกลุ่มไม่ได้มองพลาสติกเป็นเพียงขยะที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังเห็นประโยชน์ของพลาสติกในการปกป้องสินค้าและสร้างความมั่นใจ โดยเฉพาะการซื้อสินค้าออนไลน์ที่ไม่สามารถตรวจสอบสินค้าจริงก่อนตัดสินใจซื้อได้
และสำหรับนักการตลาดแนวทางการลดใช้พลาสติกในบรรจุภัณฑ์ให้มากที่สุดจึงอาจไม่ใช่ทางออกเสมอไป เพราะต้องคำนึงถึงคุณภาพสินค้า ความปลอดภัย และความเชื่อมั่นของผู้บริโภคควบคู่กัน
สอดคล้องกับข้อมูลของสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) ที่พบว่าพลาสติกยังคงถูกใช้อย่างแพร่หลาย เนื่องจากมีคุณสมบัติด้านความแข็งแรง การกันน้ำ ความสะดวก และต้นทุนที่ค่อนข้างต่ำ ส่วนวัสดุทดแทนบางประเภทมีข้อจำกัดด้านความทนทานต่อความร้อนและอาหารที่มีน้ำมัน รวมถึงอาจมีต้นทุนสูงกว่า
ดังนั้น การพัฒนาบรรจุภัณฑ์รักษ์โลกจึงไม่ใช่เพียงการลดหรือเลิกใช้พลาสติก แต่ต้องเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสมกับสินค้า สามารถรักษาคุณภาพและความปลอดภัยได้ โดยมีต้นทุนที่ผู้บริโภคยอมรับได้
อย่างไรก็ดีอีกหนึ่งปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้ารักษ์โลกคือราคา เพราะแม้ผู้บริโภคจะให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม แต่ยังต้องคำนึงถึงค่าใช้จ่ายและความคุ้มค่าของสินค้าควบคู่กัน
โดยผลสำรวจ Thailand Environmental Survey 2026 พบว่ามีผู้บริโภคมากถึง 45% ที่กังวลปัญหาราคาสินค้าที่สูงขึ้น และแซงหน้าปัญหาสิ่งแวดล้อมและมลพิษที่มีสัดส่วน 43% สะท้อนว่าผู้บริโภคยังให้ความสำคัญกับภาระค่าครองชีพควบคู่ไปกับปัญหาสิ่งแวดล้อม
สอดคล้องกับงานวิจัย Driving Sustainable Consumption: How Social Influence, Brand Image, and Perceived Quality Shape Thai Gen Z’s Purchase Intentions ที่พบว่า 76% ระบุว่าพกถุงใช้ซ้ำเมื่อซื้อสินค้า แต่มีเพียง 29% ที่เลือกซื้อสินค้าที่ผลิตจากวัสดุและบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืน และ 16% ที่ระบุว่ายินดีจ่ายเงินเพิ่มให้กับสินค้าที่ส่งเสริมความยั่งยืน
สิ่งเหล่านี้ทำให้เห็นว่าแม้ผู้บริโภคจะให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม แต่การยอมจ่ายเงินเพิ่มเพื่อซื้อสินค้ารักษ์โลกอาจยังไว้ก่อน เพราะการตัดสินใจซื้อยังต้องคำนึงถึงราคาและความคุ้มค่าของสินค้าด้วย
สำหรับแบรนด์ การพัฒนาบรรจุภัณฑ์รักษ์โลกจึงต้องคำนึงถึงต้นทุนและราคาขายควบคู่กับคุณภาพและความปลอดภัย เพราะการใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอที่จะทำให้ผู้บริโภคยอมรับราคาที่สูงขึ้น